ngành công nghiệp việt nam

Chuyên gia “hiến kế” phục hồi kinh tế giữa đại dịch COVID-19

GS.TS. Nguyễn Đức Khương – Phó giám đốc phụ trách nghiên cứu Trường kinh doanh IPAG (IPAG Business School, Paris), Chủ tịch Tổ chức Khoa học và Chuyên gia Việt Nam toàn cầu (AVSE Global) trao đổi với Dân trí về cách phục hồi kinh tế giữa đại dịch COVID-19. Theo ông, sự sáng tạo và khả năng thích ứng của mỗi doanh nghiệp, mỗi ngành nghề mới có tính quyết định cho sự sống còn của doanh nghiệp.

Những tác động của dịch Covid-19 tới nền kinh tế được dự báo vẫn còn dai dẳng, theo ông giải pháp gì để có thể hỗ trợ lúc này?

Bối cảnh kinh tế này cần có cả giải pháp chung và giải pháp riêng. Về các giải pháp chung, Chính phủ vẫn cần tiếp tục thực hiện các chính sách tài khóa để hỗ trợ doanh nghiệp theo hướng miễn giảm và gia hạn các loại thuế, phí, lãi suất vốn vay… Đơn giản hóa và minh bạch hóa các thủ tục điều kiện tiếp cận các gói hỗ trợ tín dụng của Nhà nước cũng là yếu tố quan trọng để giúp doanh nghiệp.

Về giải pháp riêng có thể tính đến thúc đẩy số hóa, ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý dây chuyền sản xuất, quản trị nguồn lực, thương mại hóa sản phẩm, và bán hàng từ xa. Ngành nào mà chưa có điều kiện đón tiếp khách nước ngoài thì cần những giải pháp kích cầu nội địa, đảm bảo du lịch an toàn.

Từ bài học những gói hỗ trợ doanh nghiệp, nền kinh tế trước đây chúng ta đã và đang làm, theo ông, chúng ta học được gì? 

Ưu tiên hàng đầu là một môi trường vĩ mô ổn định, cam kết giữ mức lãi suất thấp trong một thời gian đủ dài để tạo tâm lý ổn định cho các doanh nghiệp phát triển hoạt động sản xuất và đầu tư, và tiếp tục đầu tư công nâng cao chất lượng hạ tầng cơ sở, logistics.

Với tôi quan trọng nhất là Chính phủ hỗ trợ mở cửa, phát triển thị trường xuất khẩu, song song với kiểm soát và ổn định thị trường nguyên vật liệu đầu vào. Tìm cách “gắn kết” chặt chẽ với các thị trường mới như EU vì họ cũng bắt đầu mở cửa trở lại, nhu cầu về hàng hóa và dịch vụ sẽ tăng lên rất nhanh.

Ông đánh giá thế nào về sức chống chịu của doanh nghiệp Việt trong gần một năm rưỡi qua chống dịch COVID-19? Những tiền đề nào khả quan trong việc phục hồi kinh tế?

Nền kinh tế Việt Nam dựa trên xuất khẩu. Do dịch được kiểm soát tốt nên nhiều doanh nghiệp đã bứt phá, tiếp tục xuất khẩu tốt. Ngoài việc phải chú ý đến sự mất cân đối cán cân xuất nhập khẩu với một số thị lớn thì hoạt động xuất nhập khẩu vẫn tăng trưởng tốt trong những tháng vừa qua.

Ngoài ra, doanh nghiệp nước ta còn có thể tận dụng nguồn đầu tư nước ngoài, đến từ sự dịch chuyển sản xuất từ một số nước đến Việt Nam. Số liệu vốn FDI trong Quý 1/2021 cho thấy điều này (hơn 10 tỷ USD, tăng 18,3% so với cùng kỳ 2020).

Nhìn về phía trước thì chúng ta đang có một số tiền đề rất đáng mừng. Đó là năng lực đổi mới sáng tạo ngày một tăng, tốc độ chuyển đổi số nhanh, có sự thích ứng tốt để chinh phục thị trường mới với những mặt hàng và nhu cầu mới, cũng như khả năng củng cố thị trường cũ bằng cách làm mới. Xu thế sản xuất tại Việt Nam (Make in Vietnam) đang được Chính phủ ưu tiên, và đây là nền tảng để nước ta có những doanh nghiệp sản xuất mạnh, có những ngành công nghiệp chủ lực bứt phá trong môi trường mới.

Có nhiều ý kiến, Việt Nam nên đổi từ cách dập dịch sang cứu kinh tế và chấp nhận sống chung với dịch? Ông nghĩ những nguy cơ phải đối mặt là gì?

Điều chắc chắn là ảnh hưởng của dịch COVID-19 còn tiếp tục một vài năm nữa và không quốc gia nào có thể đóng cửa nền kinh tế mãi. Kinh tế suy giảm có thể ảnh hưởng lớn đến an ninh quốc phòng, phúc lợi xã hội và sức khỏe của người dân trong trung và dài hạn.

Do vậy cần phải chuẩn bị tâm lý, tìm cách sống chung với dịch một cách an toàn, thông minh. Đó là phải tìm cách tăng tỷ lệ tiêm vắc xin, tạo thói quen phòng dịch, làm việc từ xa… Cần tiếp tục nâng cao mạnh mẽ năng lực, trang thiết bị cho hệ thống y tế, bệnh viện. Lúc đó sự lựa chọn không phải là một trong hai, mà là một mô hình linh hoạt cho cả hai.

Kế hoạch dần dần mở cửa kinh tế của Chính phủ Việt Nam với chính sách “hộ chiếu vắc xin” bị đe dọa bởi sóng lây nhiễm trong cộng đồng. Việt Nam nên cân nhắc bài toán này ra sao?

Trên thực tế, khi đã được tiêm thì xác suất bị nhiễm thấp hơn, nguy cơ bị bệnh nặng thấp hơn, và khả năng lây truyền cũng ít hơn. Do vậy di chuyển với hộ chiếu vắc xin đưa đến độ an toàn cao hơn.

Kết hợp với thời gian cách ly phù hợp thì đây là một điều kiện thuận lợi mở cửa trở lại nền kinh tế, cho phép lực lượng chuyên gia đi lại thúc đẩy thương mại và đầu tư trong đại dịch COVID-19. Có dòng khách quốc tế cũng giúp ngành du lịch, kinh doanh khách sạn,…lấy lại dần nhịp độ.

 Nhiều tổ chức quốc tế vẫn nhận định khả quan về tăng trưởng GDP Việt Nam năm 2021, theo góc nhìn của ông thì như thế nào?

Ở góc độ cá nhân, tôi lạc quan về tiềm năng tăng trưởng của Việt Nam. Chúng ta đang có một Chính phủ hành động, quyết liệt duy trì ổn định vi mô, hạn chế tối đa tác động tiêu cực của dịch COVID-19, và nỗ lực tìm cách thiết kế một môi trường kinh doanh an toàn. Chính sách linh hoạt của Chính phủ trong môi trường quốc tế tăng khả năng nắm bắt các cơ hội đến từ các thị trường mới, dòng dịch chuyển sản xuất.

Ba yếu tố quan trọng cần đặt làm trọng tâm để đảm bảo tính bền vững của tăng trưởng trong năm nay gồm: Tháo gỡ các nút thắt về hạ tầng logistics, kích hoạt các chuỗi và vùng động lực quốc gia trong vai trò cụm kết nối cạnh tranh, và khai thông các cơ chế để khuyến khích hơn nữa khu vực kinh tế tư nhân tham gia đầu tư phát triển.

Chi tiết xem thêm tại:
https://dantri.com.vn/kinh-doanh/chuyen-gia-hien-ke-phuc-hoi-kinh-te-giua-dai-dich-covid19-20210601103228402.htm

Tin liên quan